Wednesday, May 17, 2017

MUZIKI NA FILAMU NI NDUGU


MUZIKI na filamu ni ndugu, japokuwa muziki ulikuweko kabla ya filamu. Filamu za kwanza zilipoanza kutengenezwa, kulikuwa hakujagundulika utaalamu wa kuunganisha picha na sauti, hivyo sinema hizo za kimya kimya za awali za kati ya mwaka 1895 hadi 1927zilijulikana kama kama ‘silent films’. Filamu zilitumia mabango yaliyoandikwa maneno kuonyesha nini muigizaji alikuwa akisema Nyakati hizo wanamuziki walikodishwa kupiga muziki wakati filamu inaonyeshwa, baadae kukawa kunatumika gramophone, chombo ambacho ni cha kupiga santuri za muziki wakati filamu inaonyeshwa. Filamu za kwanza kuunganishwa filamu na sauti zilianza mwaka 1930 na ziliitwa ‘talkies’ au ‘talking pictures’. Teknolojia hiyo ikafungua uwanda mpana wa matumizi ya muziki katika filamu. Muziki ukaendelea kutiliwa umuhimu mkubwa katika utengenezaji wa filamu bora, na katika filamu zote kuna kuweko na msisitizo maalumu kuhusu aina ya muziki utakaosindikiza filamu. Muziki hufanya kazi muhimu sana katika filamu, husaidia kuongeza hisia ya tukio, husaidia kuhadithia tukio, nakadri muziki ulivyo bora ndivyo na utamu wa filamu unavyozidi.  Uhusiano huu wa muziki na filamu uliendelea kukua kiasi cha kuweza kusaidiana kukua kwa tasnia hizi mbili. Filamu ikaweza kupata umaarufu kutokana na muziki mzuri au muziki ukaweza kupata kupata umaarufu kutokana na ubora wa filamu. Kuna mifano mingi ya jambo hili katika filamu za kihindi, ambazo zimejijengea umaarufu mkubwa katika kuunganisha tasnia za muziki na filamu. Watu wengi wanazifahamu nyimbo kama Kuch kuch hota hai (filamu Kuch Kuch hota hai) , Kabhi kabhi Mere Dil Mein (filau Khabi Khabi), Goro ki na Kalo ki( filamu Disco Dancer) na nyimbo nyingine nyingi ambazo ni nyimbo zilizokuwa katika filamu mbalimbali za Kihindi na mara nyingine kuzifahamu nyimbo bila hata kujua filamu husika. Nyimbo hizi zimefanya filamu zipendwe zaidi, na hakika filamu zimewezesha nyimbo hizi kuingiza fedha nyingi. Fursa hii ilisomwa vizuri na tasnia ya filamu ya India Bollwood na  mapema kabisa Wahindi walijenga utamaduni wa kutengeneza filamu nzuri za utamaduni wao, ambazo ziliambatana na muziki ulitungwa na kupigwa na kuimbwa na kati ya wanamuziki bora waliowahi kutokea India, waimbaji wa kike kama Lata Mangeshka na dada yake Asha Bhosle, waimbaji maarufu wa kiume akina Mukesh, Mohammed Rafi na wengineo waliweza kurekodi maelfu ya nyimbo ambazo waigizaji walizitumia na kuonekana wanaimba katika filamu zao na kupata umaarufu duniani kote, watu wengi ambao hawakujua hata maana ya neno moja la Kihindi walijikuta kuwa mashabiki wakubwa wa filamu za Kihindi.  Lakini hebu tuangalie hali ya uhusiano kati ya tasnia ya filamu na muziki hapa kwetu. Pamoja na kuwa tasnia hizi bado ziko chini sana katika ramani ya ulimwengu, hakuonekani mpango wowote wa kuunganisha nguvu ili kupata faida ya pamoja. Katika kipindi cha karibuni watu muhimu katika tasnia ya filamu wamekuwa wakionyesha wazi wazi kuwa tasnia hiyo ni muhimu kuliko tasnia ya muziki na hakika kudai ni muhimu kuliko tasnia nyingine za sanaa. Filamu na muziki zina mambo mengi ambayo ni ya pamoja. Sheria zinazoongoza muziki ni zilezile zinazoongoza filamu, matatizo ambayo sekta ya filamu inayapata sasa ni yale yale ambayo sekta ya muziki imeyapitia. Biashara ya kuuzwa kwa kazi haramu za ndani na za nje ndizo zimeua biashara ya kuuza kazi za muziki, rushwa katika tasnia hizi ni kutoka watu wale wale, si busara kabisa tasnia hizi kutengena. Ningeshauri sana kwamba tasnia hizi mbili ziangalie na zijifunze kutoka India kwa hili. Nchi hiyo imejenga tasnia za muziki na filamu kwa misingi ya utamaduni wa nchi yao. Na kwa kutumia raslimali hii muziki na filamu kutoka nchi hii zimekuwa za kipekee na kuweza kusambaa dunia nzima. Wasanii wenye hofu na ubora wa utamaduni wao huona utamaduni wa nchi nyingine ni bora na kuamua kuuiga kwa nguvu zote  na kwa daima hubakia kuwa kivuli cha wenye utamaduni ule. Filamu na muziki wetu ni mfano mkubwa wa uoga huu, wa kudhania tusipofanya kama wengine tutakosa ‘soko la kimataifa’, kazi zetu za sanaa zinaiga tungo, maudhui, na hata vitu vya kawaida kama mavazi,  kuiga sio dawa ya kupata kazi bora bali ni njia ya kutengenza soko kwa unaowaiga. Swala la kupata faida kutokana na kazi za filamu na muziki hakika ni jambo muhimu sana, lakini biashara isiruhusiwe kuondoa Utanzania wetu. Hapa sasa ni nafasi ya serikali, nchi zote ambazo zina maendeleo katika kazi zake za sanaa zimeweka sheria ya  kipengele muhimu  kinachoitwa ‘local content’. Hii ni sheria inayoelekeza ni kiasi gani cha kazi za nje kitatumika katika vyombo vya utangazaji kama TV na redio, kwani vyombo hivi ni muhimu sana katika kujenga tabia za wananchi. Ni muhimu sasa kulazimisha kipengele hiki ili kubadili mwelekeo wa kizazi kipya na kijacho cha Watanzania.

Thursday, April 27, 2017

IVORY BAND YAPANIA KUPAA KATIKA ANGA ZA KITAIFA NA KIMATAIFA

Ijumaa hii na kila Ijumaa ni siku ya raha na starehe kwa wakazi wa Tabata na vitongoji vyake, maana mara tu baada ya jua kuzama kiota maarufu cha NEXT DOOR kilichopo katika kitongoji hicho cha wastaarabu huwaka moto wa midundo ya aina mbalimbali inayoporomoshwa na IVORY BAND iliyosheheni vipaji visivyo vya kawaida. 
Ripota wa Globu ya Jamii alipotembelea hapo katika ukumbi wa NEXT DOOR Ijumaa hakuweza kuamini macho na masikio yake kukuta ukumbi umefurika mashabiki wakipata burudani toka kwa vijana hao. Akaamua kuhoji wahusika. 

“Bendi hii tulianzisha mwaka jana (2016) mwezi wa tano na wamiliki wake ni sisi wanamuziki wenyewe tukishirikiama na wenzetu kadhaa ambao tumewaajiri”, alisema mmoja wa wamiliki wa IVORY BAND, Rama Pentagone, wakati wa mapumziko mafupi. 
Pentagone, anayepiga kinanda, gitaa na kuimba alisema wamiliki wa bendi hiyo ni yeye, mwanamuziki mkongwe mwenye sauti tamu Saleh Kupaza, Omari Kisila na Amina Juma. “IVORY BAND bado hatujatoa mtindo wa kutumia kwa sababu sisi tunapiga muziki tofauti na wengie wengine, hasa ukizingatia kwamba hatupigi “Sebene”, alisema Pentagone. 
Saleh Kupaza aliyekuwa pembeni akipoza koo na maji alisema hatua ya kwanza ya kuanzisha bendi na kujiajiri wao wenyewe imefanikiwa kwa asilimia 100, na kwamba sasa wako katika hatua ya pili ambayo ni kuazalisha nyimbo kibao zenye mtazamo wa kitaiafa na kimataifa. 

“Malengo yetu ya mbeleni ni kuwa kundi la muziki la Kimataifa na endapo Mungu atatujalia kutimiza malengo yetu ni kufanya maonesho makubwa ndani na nje ya nchi”, alisema Kupaza. 

Omari Kisila akaongezea kwamba kwa kuwa inakaribia watimize mwaka mmoja toka waanze rasmi, IVORY BAND imepanga kufanya bonge la onesho litakaloandamana na sherehe za bendi hiyo kutimiza mwaka mmoja mnamo mwezi wa Julai. 

“Tumeamua kufanya onesho hilo kabambe mwezi wa Saba kwa sababu mwezi Mei na Juni utakuwa ni Mwezi Mtukufu wa Ramadhani unaotarajiwa kuanza mwishoni mwa mwezi Mei na kumalizikia mwezi Juni”, alisema Kisila. 
Amesema ukumbi pamoja na tarehe rasmi ya kufanyika tukio hilo vitatangazwa muda utapokaribia, na kwamba kwa sasa wako katika hatua za mwisho za kuanza kupasua anga za redio na TV kwa kutoa kibao chao cha utambulisho kiitwacho SHIKA MOYO unachokisikia hapo chini. Hicho ni moja ya vibao takriban kumi ambavyo husisimua mashabiki kila wapigapo.

Sunday, April 23, 2017

MSANII WA BONGO FLEVA 'NILLAN' AMPONDA SHILOLE KWA KUHARIBU SHOW SIKUKUU YA PASAKA

MSANII wa Bongofleva anayetamba na kibao cha ‘Njenje’ Gilbert Paul maarufu kama ‘NILLAN’ (pichani kulia) ameponda kitendo kilichofanywa na msanii  mkubwa katika  tasnia hiyo Zuwena Yusufu ‘Shilole’ cha  kuharibu Show iliyotarajiwa kufanyika mkesha wa siku ya mkesha wa Pasaka na hivyo kusababisha hasara kwa promota.
Nillan aliyetarajiwa kufanya show siku pamoja na msanii mwingine Nuhu Mziwanda alisema kitendo kilichofanywa na Shilole siyo cha kiungwana kutokana na heshima kubwa aliyonayo msanii huyo kwa Taifa hili.
“Ukweli kitendo hicho mimi kama msanii chipukizi kimeniumiza sana, sikutaraji kingeweza kufanywa na msanii mkubwa na maarufu kama Shishi, namuheshimu kama dada yangu lakini kwa hili amejishushia heshima” alisema Nillan.
Show hiyo iliyokuwa imeandaliwa na Kampuni ya  Merry Merry Entertainment, ilishindwa kufanyika baada ya Shilole kuchelewa kufika ukumbini hali iliyosababaisha mashabiki waliofika mahali hapo kulalamika warudishiwe fedha zao na baadae kuondoka.
Akizungumzia baada ya tukio hilo Mkurugenzi wa Kampuni hiyo Merry Mussa mbali na kulaani kitendo hicho cha Shilole alisema  ni lazima sheria itafuata mkondo wake kwa msanii huyo kulipa hasara yote iliyotokana na kitendo alichokifanya.

“Haiwezekani mtu tukubaliane afike  ukumbini saa  2 usiku, yeye anakuja  muda anaotaka, na hapo hapo hata kushuka kwenye gari hakushuka, hiyo ni dharau na kamwe sikubaliani na kitendo hicho hata kidogo” alisema Merry.
Shilole aliyetarajiwa kutoa burudani  siku hiyo ya mkesha wa Pasaka katika ukumbi wa Heinken uliopo Kijichi, aliwasili ukumbini hapo saa 7 za usiku tofauti na makubaliano na Promota aliyeandaa show hiyo.
Hata hivyo alipotafutwa Shilole kuzungumzia suala hilo alidai kufika ukumbini hapo kama taratibu zilivyo za wasanii kufika kwenye show mbalimbali hivyo haoni kama kuna kosa lolote alilifanya kuhusiana na show hiyo.
Kwa upande wake Nuhu Mziwanda aliyewahi kuwa mahusiano na msanii huyo alikwenda mbali na kusema kitendo kilichofanywa na mpenzi wake huyo wa zamani ni ushamba na kumtaka kurudisha fedha alizochukua kutoka kwa promota.
Alisema anashangazwa kwanini Shilole alikubali kupokea fedha hizo na kuahidi kufanya show lakini badala yake akaingia mitini na kuibukia ukumbini muda ambayo show ilipaswa iwe mwishoni.
Akizungumzia suala hilo Meneja wa kampuni ya Ochu Entertainment  inayomsimamia msanii Nillan, Felix Mkuya alisema kitendo kilichofanywa na Shilole ni cha kushangaza na hakipaswi kufanywa na  wasanii wa hapa nchini. “Imagine watu wametumia gharama kubwa kuandaa ile Show, kila msanii alishapewa hela yake mkononi, sasa kwanini yeye afanye vile, Nuhu Mziwanda alifika ukumbini mapema saa 12 jioni, halikadhalika kwa Nillan…sasa vipi Shilole afanye vile?” alihoji Mkuya.

Saturday, April 22, 2017

WALE WANAOPOTOSHA UMMA UKWELI HUU HAPA


VITA VYA HAKI ZA WASANII VILIANZA TOKA MIAKA YA 80


VITA  ya wasanii kudai ulinzi wa Hakimiliki za kazi za sanaa haukuanza leo na nia ya kuandamana sio mpya kabisa, ila wiki hii yamefanyika kwa mara ya kwanza na mambo yasiporekibisha haitakuwa mara ya mwisho wasanii kuandamana. Wanamuziki wa Tanzania walianza kudai Hakimiliki mwishoni mwa miaka ya 80. Hali hii ilijitokeza baada ya teknolojia ya kanda za kaseti kuanza kuenea, na ilisababisha kwa mara ya kwanza kazi za wanamuziki kuwa rahisi kurudufu na kuanza kuuzwa bila ruksa yao. Kabla ya kipindi hicho, wanamuziki waliotaka kuuza nakala ya nyimbo zao walilazimika kuvuka mpaka na kuingia Kenya ambako kulikuwa na kampuni kadhaa ambazo zilikuwa na viwanda vya kutengeneza santuri. Ujio wa kanda za kaseti uligongana na kipindi ambacho mpaka wa Tanzania na Kenya ulikuwa umefungwa kutokana na migongano ya kisiasa kati ya nchi mbili hizi, kwa kuwa santuri zilikuwa zikitengenezwa Kenya ikawa ni vigumu kupata santuri hizo, santuri chache zilikuwa zikiingia nchini kupitia njia za panya na nyingine chache kupitia maduka ya umma ya Regional Trading Company (RTC), kwa ujumla kulikuwa na uhaba wa kazi za muziki. Hivyo basi wafanyabiashara wenye akili za haraka wakaanza kurudufu nyimbo maarufu na kuziuza kwa njia ya kaseti. Biashara hiyo iliweza kukuwa na kufikia nchi hii kuwa na mitambo iliyoweza kutoa maelfu ya kanda kwa muda mfupi, kanda ambazo zilisambazwa kote nchini na hata nchi jirani, kwa kuwa nyingi za kanda hizi zilikuwa zimerudufiwa bila ruksa ya wenye nyimbo hata nchi jirani zilianza kulalamika kuhusu biashara hii haramu ambayo Tanzania ilikuwa kinara, Afrika Mashariki na Kati. Hadithi za wanamuziki kama Defao kuanguka kilio baada ya kuingia kwenye duka moja na kukuta kazi zake zikiuzwa bila yeye kujua na hata mwanamuziki Fan Fan wa Orchestra Somosomo kumlamba kibao mfanya biashara mmoja, au Mbilia Bel kuanza kuzurura kwenye maduka na kudai malipo ya papo kwa papo zilijitokeza kwenye magazeti wakati huo. Harakati za wanamuziki kudai sheria bora ya Hakimiliki zilizaa matunda mwaka 1999, ambapo sheria ya Hakimiliki na Hakishiriki no 7 ya 1999 ilipitishwa na Bunge. Mwanzoni mwa 2000, Chama cha hakimiliki cha Tanzania (COSOTA) kilizaliwa na Waziri wa sasa wa Habari Utamaduni Sanaa na Michezo Dr Harrison Mwakyembe akawa mwenyekiti wa kwanza wa Bodi ya  chama hicho. Pamoja na juhudi hizi za kwanza kuna kila dalili kuwa serikali na jamii kwa ujumla haijawahi kuona umuhimu wa ulinzi wa Hakimiliki.  Inawezekana jambo kubwa linalofanya serikali kutokuona umuhimu wa Hakimiliki ni kwa sababu ya kutokujua faida za hakimili kwa wasanii, sanaa, utamaduni, jamii na serikali yenyewe, na hivyo kuziba masikio hata ya kupewa elimu kuhusu swala hili. Wabunge pia wanastahili kubeba lawama kwa hili kwani nao wamekuwa wagumu kutaka kuelewa kwa undani kuhusu sheria hii na hivyo pale wanapokuwa na nia ya kusaidia ‘wasanii’ huongea kwa wepesi sana hoja zao kuhusu Hakimiliki. Labda nitoe mfano rahisi wa kuonyesha umuhimu wa ulinzi wa Hakimiliki. Ripoti ya World Intellectual Property (WIPO) ya Mchango wa Tasnia ya Hakimiliki katika Uchumi wa Taifa (2012) iliyoitwaThe Economic Contribution of Copyright-Based Industries in Tanzania, ilionyesha kuwa katika mwaka 2009, himaya ya Hakimiliki iliingiza jumla ya shilingi 676,458,324,498/-. Ripoti ilionyesha pia kuwa mchango wa asilimia katika pato la taifa GDP ulikuwa ni 4.6%, mwaka huohuo pato kutokana na madini lilikuwa ni 2.5%. hakika wote tunajua jinsi shughuli za madini zinavyoangaliwa kwa jicho makini, na kila siku tunasikia ripoti za kuboresha mikataba yake, serikali, Bunge, wananchi wote wako makini sana na madini lakini hesabu ndio hizo. Hizo zilikuwa hesabu za 2009, ni miaka 7 imepita na ripoti hii iko Wizara ya Viwanda na Biashara, lakini COSOTA ambayo imepewa jukumu la kusimamia Hakimiliki haijapewa uwezo wa kufanya lolote kuhusu kuratibu mapato haya makubwa. Ukwepaji mkubwa sana wa kodi na udhulumati mkubwa wa haki za wasanii unaendelea bila kushughulikiwa, matokeo ni kurudi nyuma kwa ubora wa kazi za sanaa nchini wakati dunia nzima wasanii wanaenda mbele. Mwaka 2006 Wizara ya Viwanda na Biashara iliweza kutunga kanuni iliyolazimisha kazi zote za muziki na filamu kuwa na stika zilizoitwa Hakigram, serikali haijawahi kutoa fedha za kuwezesha stika hizo zianze kufanya kazi. Lakini mwaka 2007 ikatungwa kanuni nyingine ya Wizara ya fedha ikilazimisha kazi za muziki na filamu kuwa na stika za TRA, kanuni hii ya pili ilikuja pitishwa bila utafiti wowote, japo kila mara kumekuwa na taarifa kuwa ‘Ikulu’ iliyoa shilingi milioni 20 kwa mtafiti kutoka ‘Chuo Kikuu’ ili kufanya utafiti uliopelekea kutungwa kwa kanuni hizo, hakika mtafiti huyo’ kama alikuweko’ angejua kuwa kuna stika tayari hivyo cha kufanya pemngine ingekuwa kuiboresha stika hiyo, kimsingi kwa sasa kisheria kila kazi ya muziki na filamu inatakiwa iwe na stika mbili!!. Mheshimiwa Rais wa awamu ya awamu ya nne alirudia zaidi ya mara moja taarifa ya Ikulu kutoa fedha kwa ajili ya mtafiti. Lakini mpaka leo, hiyo ripoti haionekani, mtafiti hajulikani na hakika stika za TRA utekelezaji wake ni Dar es salaam tu na kwa kazi za filamu na muziki za Tanzania tu, na wizi wa kazi za sanaa unazidi kushamiri na kugeuka utamaduni wa Watanzania.
Katika nchi zilizoendelea Hakimiliki ni moja ya misingi  wa maendeleo na eneo kubwa la pato la Taifa. Kila mara viongozi wetu hutoa mifano ya nchi kama Korea ya Kusini, wakieleza kuwa Tanzania na nchi hiyo tulikuwa sawa kwa kimaendeleo miaka ya 60 na sasa ni moja ya nchi zilizoendelea sana, moja ya nguzo kuu za kuendelea kwao ni kuzingatia haki za wabunifu, walijenga misingi imaa ya kulinda na kuendeleza ubunifu. Katika zama hizi ambazo Tanzania inataka kuwa nchi ya viwanda, ni muhimu sana misingi ya kulinda ubunifu kuimarishwa, labda kama nia ya viwanda vyetu ni kutengeneza mali ambazo zina Hakimiliki za wabinifu kutoka nje ya nchi. 
Wiki hii kumekuweko na harakati za kudai haki hii, bahati mbaya wajanja wamegeuza mada na kuonekana wasanii wanataka kuzuia kazi kutoka nje, huu ni ujanja ili wezi wapate kuungwa mkono na jamii. Kinachodaiwa hapa ni kuwa sheria na taratibu zifuatwe kwa kazi zenye hakimiliki iwe ni za wabunifu wa ndani ya nchi au nje ya nchi, Tanzania ilisaini mkataba wa Berne Convention mwaka 1994 ambao unailazimu kulinda hakimiliki za wabunifu wa nje kwa nguvu sawa na wabunifu wa ndani. Ulinzi wa Hakimiliki ni muhimu katika kulinda na kuendeleza kazi za sanaa za jamii na ni nguzo muhimu katika kulinda na kuendeleza utamaduni wa Taifa.

Friday, April 7, 2017

MPIGA BASS GUITAR WA TOT AFARIKI BAADA YA AJALI YA PIKIPIKI



Samwel Mshana maarufu kama Mshana Bass, aliyekuwa mpiga gitaa la bezi katika kundi la TOT  amefariki dunia leo alfajiri. Samwel alikuwa amelazwa hospitali baada ya ajali, ambapo pikipiki aliyokuwa akiendesha iligongana na bajaji maeneo ya Mwananyamala Komakoma. Kifo chake kimekuwa cha ghafla na kushangaza kwa kuwa kwanza ajali haikutokea kwenye mwendo kasi na baada ya ajali hakuonekana kuwa na majeraha yoyote makubwa, na hata siku ambazo rafiki zake walikuwa wakimtembelea hospitali hakuonyesha dalili kuwa ni jambo kubwa. Kazi ya Mungu haina makosa.
 Mungu amlaze pema SAMWEL  MSHANA

MUZIKI NA FILAMU NI NDUGU

MUZIKI na filamu ni ndugu, japokuwa muziki ulikuweko kabla ya filamu. Filamu za kwanza zilipoanza kutengenezwa, kulikuwa...